Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych od kilku lat cieszy się dużym zainteresowaniem wśród przedsiębiorców. Niskie stawki podatku, uproszczona księgowość i brak konieczności rozliczania kosztów brzmią atrakcyjnie - szczególnie w branżach usługowych. Nic więc dziwnego, że właściciele restauracji, barów czy kawiarni coraz częściej zadają sobie pytanie: czy gastronomia może być na ryczałcie w 2026 roku i czy to się faktycznie opłaca?
Odpowiedź brzmi: tak, gastronomia może być na ryczałcie, ale nie każda i nie w każdym modelu działalności. W praktyce ryczałt w gastronomii bywa zarówno bardzo korzystny, jak i zupełnie nieopłacalny - wszystko zależy od struktury przychodów, rodzaju sprzedaży i skali działalności.
Poniżej omawiamy 4 najważniejsze informacje, które musisz znać, zanim zdecydujesz się na ryczałt w gastronomii w 2026 roku.
1. Tak, gastronomia może być na ryczałcie - ale nie każda działalność
Jednym z najczęstszych mitów jest przekonanie, że gastronomia z definicji nie może korzystać z ryczałtu. To nieprawda. Przepisy dopuszczają ryczałt w działalności gastronomicznej, ale pod pewnymi warunkami.
Na ryczałcie mogą być m.in.:
- restauracje,
- bary i puby,
- kawiarnie,
- food trucki,
- punkty gastronomiczne,
- działalność cateringowa.
Kluczowe znaczenie ma charakter przychodów, a nie sama nazwa działalności. W gastronomii ryczałt dotyczy przede wszystkim:
- sprzedaży posiłków,
- sprzedaży napojów,
- usług przygotowania i podawania jedzenia.
Jednocześnie trzeba pamiętać, że niektóre elementy działalności gastronomicznej mogą wykluczać ryczałt albo zmieniać jego stawkę, np.:
- sprzedaż alkoholu (w zależności od rodzaju),
- działalność mieszana (np. gastronomia + handel),
- sprzedaż produktów przetworzonych poza lokalem.
Dlatego przed wyborem tej formy opodatkowania konieczna jest analiza konkretnego modelu biznesowego, najlepiej wspólnie z księgowym, który zna realia branży gastronomicznej.
2. Stawki ryczałtu w gastronomii - to nie zawsze „jedna niska liczba”
Kolejna ważna kwestia to stawki ryczałtu, które w gastronomii nie są jednolite. W 2026 roku - zgodnie z aktualnymi zasadami - mogą mieć zastosowanie różne stawki, w zależności od rodzaju działalności i przychodu.
W praktyce najczęściej spotyka się:
- 3% ryczałtu - dla działalności gastronomicznej polegającej na sprzedaży posiłków (bez istotnych elementów handlowych),
- 8,5% ryczałtu - np. dla usług cateringowych lub określonych usług gastronomicznych,
- inne stawki - w przypadku działalności mieszanej lub dodatkowych źródeł przychodu.
To oznacza, że jedna firma gastronomiczna może mieć kilka różnych stawek ryczałtu, jeśli prowadzi różne rodzaje działalności (np. lokal stacjonarny + catering + sprzedaż na wynos).
Co bardzo istotne: ryczałt liczony jest od przychodu, a nie od dochodu. W gastronomii, gdzie koszty:
- produktów spożywczych,
- energii,
- pracowników,
- czynszu,
- mediów
stanowią ogromną część budżetu, ryczałt może okazać się mniej korzystny, niż wygląda „na papierze”.
Dlatego przy analizie opłacalności ryczałtu w gastronomii nie wystarczy spojrzeć na stawkę podatku - trzeba policzyć realną marżę.
3. VAT a ryczałt w gastronomii - dwa różne porządki
Bardzo ważne jest zrozumienie, że ryczałt dotyczy podatku dochodowego, a VAT to zupełnie osobny temat. Przejście na ryczałt nie zwalnia z obowiązków VAT, jeśli działalność ich wymaga.
W gastronomii VAT jest jednym z najbardziej problematycznych obszarów, ponieważ:
- obowiązują różne stawki VAT (np. 8% i 23%),
- inne zasady dotyczą sprzedaży na miejscu, a inne na wynos,
- alkohol zawsze podlega odrębnym zasadom,
- pojawiają się problemy przy zestawach, cateringach i usługach mieszanych.
Dlatego nawet jeśli gastronomia jest na ryczałcie, nadal konieczne jest prawidłowe rozliczanie VAT w gastronomii, z uwzględnieniem:
- rodzaju sprzedaży,
- miejsca konsumpcji,
- struktury paragonów i faktur,
- momentu powstania obowiązku podatkowego.
W praktyce właśnie dlatego coraz więcej właścicieli lokali decyduje się na wyspecjalizowaną obsługę VAT w gastronomii, która uwzględnia różne stawki podatku, sprzedaż na miejscu i na wynos, alkohol oraz prawidłowe momenty powstania obowiązku podatkowego. To obszar, w którym schematyczna księgowość bardzo szybko przestaje wystarczać.
4. Czy ryczałt w gastronomii się opłaca? Zależy od skali i modelu
To najważniejsze pytanie, jakie zadają sobie przedsiębiorcy: czy ryczałt w gastronomii w 2026 roku faktycznie ma sens?
Odpowiedź brzmi: to zależy.
Ryczałt może być korzystny, gdy:
- działalność ma stosunkowo niskie koszty,
- lokal jest niewielki,
- sprzedaż jest stabilna i przewidywalna,
- nie zatrudniasz dużego zespołu,
- nie inwestujesz intensywnie w rozwój.
Z kolei ryczałt może być nieopłacalny, gdy:
- koszty surowców i energii są wysokie,
- zatrudniasz wielu pracowników,
- masz wysokie czynsze i media,
- planujesz intensywne inwestycje,
- działalność jest sezonowa lub nieregularna.
W takich przypadkach często lepszym rozwiązaniem okazują się inne formy opodatkowania, które pozwalają rozliczać koszty i amortyzację.
Dlatego decyzja o ryczałcie powinna być poprzedzona:
- analizą finansową,
- porównaniem kilku wariantów opodatkowania,
- konsultacją z księgowym znającym branżę gastronomiczną.
Właśnie dlatego ryczałt w gastronomii powinien być rozliczany przez biuro, które oferuje realną obsługę ryczałtu w gastronomii, a nie jedynie ewidencję przychodów. Tylko wtedy możliwa jest bieżąca kontrola stawek, struktury sprzedaży i faktycznej opłacalności tej formy opodatkowania.
W dużych miastach, gdzie konkurencja jest ogromna, coraz więcej przedsiębiorców zwraca uwagę na to, czy dane biuro rachunkowe dla gastronomii ma realne doświadczenie w pracy z lokalami gastronomicznymi, a nie tylko oferuje „najniższą cenę”.
Najczęstsze błędy przy wyborze ryczałtu w gastronomii
W praktyce wielu właścicieli lokali gastronomicznych decyduje się na ryczałt zbyt pochopnie, kierując się wyłącznie niską stawką podatku lub opiniami innych przedsiębiorców. Tymczasem gastronomia to branża, w której nawet drobne błędy w założeniach mogą prowadzić do realnych strat finansowych.
Jednym z najczęstszych problemów jest nieuwzględnianie struktury kosztów. Ryczałt nie pozwala na ich odliczenie, dlatego lokale o niskiej marży - np. restauracje z rozbudowanym menu, wysokimi kosztami surowców i dużą liczbą pracowników - często płacą na ryczałcie więcej podatku niż przy innych formach opodatkowania.
Kolejnym błędem jest brak rozdzielenia rodzajów działalności. W gastronomii bardzo często występują:
- sprzedaż na miejscu,
- sprzedaż na wynos,
- catering,
- sprzedaż alkoholu,
- działalność sezonowa lub eventowa.
Każdy z tych elementów może być objęty inną stawką ryczałtu lub innymi zasadami VAT. Jeśli ewidencja przychodów nie jest prowadzona prawidłowo, łatwo o błędy, które mogą zostać zakwestionowane podczas kontroli.
Problemem bywa także automatyczne przedłużanie ryczałtu, bez corocznej analizy opłacalności. Gastronomia to branża dynamiczna - zmieniają się ceny produktów, koszty energii, liczba pracowników i skala działalności. Forma opodatkowania, która była korzystna rok czy dwa lata temu, w 2026 roku może już nie mieć sensu.
Właśnie dlatego dobra księgowość dla gastronomii nie polega wyłącznie na księgowaniu przychodów, ale na regularnej analizie finansowej i doradzaniu w zakresie formy opodatkowania. Doświadczenie biura rachunkowego w pracy z restauracjami, barami czy food truckami ma tu znacznie większe znaczenie niż sama cena usługi.
Podsumowanie
Czy gastronomia może być na ryczałcie w 2026 roku? Tak - ale nie każda i nie zawsze powinna.
Ryczałt w gastronomii:
- jest legalny i powszechnie stosowany,
- może oznaczać niższy podatek,
- upraszcza księgowość,
ale jednocześnie:
- nie uwzględnia kosztów,
- nie rozwiązuje problemów z VAT,
- nie sprawdzi się w każdym modelu biznesowym.
Najważniejsze jest indywidualne podejście i dopasowanie formy opodatkowania do realiów konkretnego lokalu gastronomicznego. W tej branży błędy podatkowe są kosztowne, a źle dobrany ryczałt potrafi „zjeść” marżę szybciej niż wzrost cen produktów.
Dlatego zanim podejmiesz decyzję, warto skorzystać z pomocy specjalisty i wybrać księgowość, która naprawdę rozumie gastronomię - jej tempo, ryzyka i realne liczby.